The constitutio de redemptis established that a slave captus ab hostibus and then redemptus, protinus est redimentis, but left the prior dominus the possibility of restoring his right by returning the ransom to the redemptor. Triphoninus in D. 49.15.12.17 recalls the duty of the fiscus to return the price to the redemptor about a redemptus condemned to metalla (Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli punitiendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo). Since this duty appears to be an extension of the duty of every dominus under the constitutio de redemptis to return the price of the redemptio in order to regain the right over the slave, Pomponius must have already been aware of the constitutio de redemptis when he wrote D. 49.15.6 (Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est). In the sources of the 3rd century, according to some interpolated, the redemptus was subject to the redemptor using a vinculum pignoris, which allowed the latter to retain him and presumably exploit his labour capabilities.

La constitutio de redemptis stabilì che uno schiavo captus ab hostibus e poi redemptus protinus est redimentis, ma al prior dominus veniva lasciata la possibilità di ristabilire il suo diritto restituendo al redemptor il pretium del riscatto. Trifonino in D. 49.15.12.17 ricorda l’obbligo da parte del fiscus di restituire il prezzo al redemptor relativamente a un redemptus che era stato condannato ad metalla (Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo). Poiché tale obbligo sembra rappresentare un’estensione dell’obbligo stabilito dalla constitutio de redemptis per qualsiasi dominus di restituire il prezzo della redemptio per ristabilire il diritto sullo schiavo, quando Pomponio scrisse D. 49.15.6 (Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est) doveva essere già a conoscenza della constitutio de redemptis. Nelle fonti del III secolo, secondo alcuni interpolate, il redemptus era sottoposto al redemptor tramite un vinculum pignoris che gli consentiva di trattenerlo presso di sé e presumibilmente di sfruttarne le capacità lavorative.

Ancora in tema di redemptio ab hostibus

Sanna, Maria Virginia
2025-01-01

Abstract

The constitutio de redemptis established that a slave captus ab hostibus and then redemptus, protinus est redimentis, but left the prior dominus the possibility of restoring his right by returning the ransom to the redemptor. Triphoninus in D. 49.15.12.17 recalls the duty of the fiscus to return the price to the redemptor about a redemptus condemned to metalla (Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli punitiendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo). Since this duty appears to be an extension of the duty of every dominus under the constitutio de redemptis to return the price of the redemptio in order to regain the right over the slave, Pomponius must have already been aware of the constitutio de redemptis when he wrote D. 49.15.6 (Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est). In the sources of the 3rd century, according to some interpolated, the redemptus was subject to the redemptor using a vinculum pignoris, which allowed the latter to retain him and presumably exploit his labour capabilities.
2025
La constitutio de redemptis stabilì che uno schiavo captus ab hostibus e poi redemptus protinus est redimentis, ma al prior dominus veniva lasciata la possibilità di ristabilire il suo diritto restituendo al redemptor il pretium del riscatto. Trifonino in D. 49.15.12.17 ricorda l’obbligo da parte del fiscus di restituire il prezzo al redemptor relativamente a un redemptus che era stato condannato ad metalla (Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo). Poiché tale obbligo sembra rappresentare un’estensione dell’obbligo stabilito dalla constitutio de redemptis per qualsiasi dominus di restituire il prezzo della redemptio per ristabilire il diritto sullo schiavo, quando Pomponio scrisse D. 49.15.6 (Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est) doveva essere già a conoscenza della constitutio de redemptis. Nelle fonti del III secolo, secondo alcuni interpolate, il redemptus era sottoposto al redemptor tramite un vinculum pignoris che gli consentiva di trattenerlo presso di sé e presumibilmente di sfruttarne le capacità lavorative.
Redemptus ab hostibus; ransom price; work; constitutio de redemptis
Redemptus ab hostibus; prezzo del riscatto; lavoro; constitutio de redemptis
File in questo prodotto:
File Dimensione Formato  
MARIA VIRGINIA SANNA.pdf

Solo gestori archivio

Tipologia: versione editoriale (VoR)
Dimensione 700.12 kB
Formato Adobe PDF
700.12 kB Adobe PDF   Visualizza/Apri   Richiedi una copia

I documenti in IRIS sono protetti da copyright e tutti i diritti sono riservati, salvo diversa indicazione.

Utilizza questo identificativo per citare o creare un link a questo documento: https://hdl.handle.net/11584/466846
Citazioni
  • ???jsp.display-item.citation.pmc??? ND
  • Scopus ND
  • ???jsp.display-item.citation.isi??? ND
social impact